Η ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ "25" ΕΙΝΑΙ ΓΕΓΟΝΟΣ

ΕΜΠΡΟΣ ΤΩΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

 (Κείμενο στην Ιδρυτική Συνέλευση του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ)

Μετά τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ στις 21-22 Νοέμβρη στην Πράγα με 7 νέες χώρες της Κεντροανατολικής Ευρώπης -διεύρυνση όχι βέβαια για την αντιμετώπιση του κομμουνιστικού κινδύνου, αλλά για την ολοκλήρωση ενός ιμπεριαλιστικού, πολεμικού μηχανισμού εις βάρος των λαών του κόσμου και για την καταστολή των αντιστάσεων- με σαμπάνιες και περίσσια ευφορία πανηγυρίστηκε η είσοδος στην Ε.Ε. 10 νέων χωρών-μελών (πολλές απ' αυτές συμμετείχαν και στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ), κατά τις εργασίες της Συνόδου Κορυφής στην Κοπεγχάγη στις 12-13 Δεκέμβρη. Οι χώρες αυτές είναι οι: Πολωνία, Τσεχία, Σλοβενία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Λετονία, Λιθουανία, Εσθονία, Μάλτα και Κύπρος.

Η επίσημη τελετή εισδοχής τους στην Ε.Ε. θα γίνει στην Αθήνα στις 16 Απριλίου 2003 κατά την ελληνική προεδρία. Από τότε θα μπορούν να συμμετέχουν σαν παρατηρητές στα διάφορα Υπουργικά Συμβούλια, ενώ επίσημα μέλη της Ε.Ε. θα θεωρούνται από την 1η Μάη του 2004. Ενδιάμεσα θα πρέπει να επικυρωθεί η ένταξη της κάθε χώρας, είτε απ' τα εθνικά τους κοινοβούλια, είτε μέσω διαδοχικών δημοψηφισμάτων, αρχίζοντας βέβαια απ' τις πιο φίλα προσκείμενες στην Ε.Ε., για τη δημιουργία ''θετικού'' υπέρ της ένταξης κλίματος. Παρά την ένταξη, μέχρι και 7 χρόνια μετά το 2004 θα απαγορεύεται η ελεύθερη μετακίνηση προς τις χώρες των ''15''. Προς ένταξή τους για το 2007 τέθηκαν η Βουλγαρία και η Ρουμανία, ενώ υπό διαπραγμάτευση για ένταξη στην Ε.Ε. τέθηκε η Τουρκία απ' τις αρχές του 2005. Οι πιέσεις κύρια των Αμερικάνων αλλά και των Άγγλων για άμεση έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων για την Τουρκία, μπορεί να μην απέδωσαν τα αναμενόμενα (εξάλλου με τη ''συμπαράστασή'' τους οι Αγγλοαμερικάνοι προσδοκούν την τουρκική βοήθεια στον επικείμενο πόλεμο στο Ιράκ), παρ' όλα αυτά, παρ' όλη και τη ''σθεναρή αντίσταση'' των Ευρωπαίων στις αμερικανικές πιέσεις, η ημερομηνία που δόθηκε για την Τουρκία, αποτελεί τεράστιο βήμα γι' αυτήν, αν αναλογιστεί κανείς την οικονομική, πολιτική και κοινωνική κατάσταση που βρίσκεται. 

Και εγένετο η Ευρώπη των ''25'', που ''τερματίζει τις διαιρέσεις του ψυχρού πολέμου''. Το κείμενο που εξεδόθηκε αναφέρει: ''...το επίτευγμα αυτό μαρτυρά την αποφασιστικότητα των λαών της Ευρώπης, να ενταχθούν σε μια ένωση που έχει γίνει η κινητήρια δύναμη για την ειρήνη, τη δημοκρατία, τη σταθερότητα και την ευημερία στην ήπειρό μας''.

Την ίδια ώρα στην Κοπεγχάγη, χιλιάδες διαδηλωτές αμφισβητούσαν τις αποφάσεις αυτές, καταγγέλλοντας την Ε.Ε. ως Ευρώπη του κεφαλαίου, του νεοφιλελευθερισμού και του πολέμου και απαιτώντας καμία συμμετοχή στον πόλεμο στο Ιράκ και την ακύρωση κάθε συμφωνίας με το Ισραήλ. Η απάντηση της ''δημοκρατικής Ευρώπης'', παρ' όλη την ειρηνική διάθεση των διαδηλωτών, ήταν να συλλάβει πάνω από 100 άτομα, σε ένα κλίμα αστυνομοκρατίας από 6000 και πλέον αστυνομικούς.

Το νέο τοπίο της Ε. Ένωσης

1) Το κόστος της διεύρυνσης πέρασε μέσα από διαφωνίες και συγκρούσεις, κυρίως της Γερμανίας απ' τη μια, που δεν είναι πλέον σε θέση να πληρώνει και κύρια της Πολωνίας απ' την άλλη, που απαιτούσαν αύξηση των δαπανών ώστε να κρατηθεί ο αγροτικός τομέας. Τελικά αυτό καθορίστηκε λίγο πάνω απ' τα 41 δις ευρώ μέχρι και το 2006, ποσό όσο μια χρονιά γεωργικών δαπανών της παλιάς Ε.Ε. Η δαπάνη για τα αγροτικά προϊόντα στις χώρες της διεύρυνσης είναι κατώτερη απ' το 1/4 του συνολικού κονδυλίου, αν αναλογιστεί κανείς ότι θα υπάρχει σταδιακή μόνο επέκταση (ως το 2013) της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), ενώ στις ''15'', το σύνολο των αγροτικών δαπανών ξεπερνά το 40% του προϋπολογισμού της Ε.Ε. Ουσιαστικά ένας αγρότης σε χώρα της διεύρυνσης, θα λαμβάνει βοήθεια απ' την Πρωτομαγιά του 2004, που θα αντιστοιχεί στο 25% της αντίστοιχης βοήθειας που λαμβάνει ο αγρότης των ''15'' και μόνο το 2013 θα εξισωθεί.

2) Δημιουργείται πλέον στην Ευρωζώνη μια κατηγορία ιδιαίτερα φτωχών χωρών. Ο πλούτος των 10 νέων χωρών, είναι μικρότερος απ' αυτόν της Ολλανδίας. Με 75 εκ. κατοίκους, δηλ 20% των κατοίκων της Ε.Ε. των ''15'', το ΑΕΠ τους αντιστοιχεί στο 4,5% της Ευρώπης των ''15''. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ευρώπη των ''15'' είναι στα 26.445 ευρώ, ενώ στα οχτώ απ' τα δέκα νέα κράτη (με εξαίρεση Μάλτα και Κύπρο) 5.450 ευρώ. Όσον αφορά στην ανεργία, αυτή έχει πάρει την ανιούσα στις χώρες αυτές και φθάνει το 18,4% στην Πολωνία, το 19,4% στη Σλοβακία και πάνω από 15% στις χώρες της Βαλτικής. Και για τους μισθούς, για παράδειγμα ο μέσος μισθός μηχανικού στην Ουγγαρία είναι το 25% του Γάλλου μηχανικού και το 15% του Γερμανού.

3) Παρ' όλες τις διαφορές, κάποιος θα πει ότι αξίζει τον κόπο για μια Ευρώπη, που όπως ανακοινώθηκε θα είναι υπέρ της αλληλεγγύης, της ειρήνης και της ευημερίας. Ή, τουλάχιστον, για τους πιο επιφυλακτικούς πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι για τον Πολωνό ή Σλοβάκο εργάτη η ''Λευκή Βίβλος'' της Ε.Ε. αποτελεί μια εργασιακή διασφάλιση παραπάνω απ' αυτή της πατρίδας του, ή ότι οι κοινοτικοί κανόνες ασφαλείας είναι ανώτεροι απ' αυτούς που επικρατούν στις ''Ζώνες ελεύθερης εκμετάλλευσης'' της Κεντροανατολικής Ευρώπης. Ή ακόμα στο ζήτημα των δημοκρατικών δικαιωμάτων, η Ε.Ε. θα εξασφαλίσει στις χώρες της διεύρυνσης συνθήκες εύρυθμης κοινοβουλευτικής λειτουργίας, τη στιγμή που για παράδειγμα στις Βαλτικές χώρες απαγορεύονται κόμματα όπως το κομμουνιστικό, ή σε άλλες χώρες γίνονται διακρίσεις σε βάρος των μειονοτήτων.

...και η ωμή πραγματικότητα

Όλα αυτά μπορεί να ακούγονται ωραία, αλλά η πραγματικότητα είναι αντίστροφη. Και αυτό γιατί όχι μόνο το βιοτικό επίπεδο των νέων χωρών δε θα φτάσει στο επίπεδο των ''15'', αλλά  γιατί ο στόχος είναι να οδηγήσουν τους κατοίκους των ''15'' στο επίπεδο των ''10'' και το επίπεδο των εργαζομένων στις χώρες αυτές ακόμα χειρότερα.

Αρκεί να θυμηθούμε ότι:

α) 12 χρόνια προσπάθειας καπιταλιστικής παλινόρθωσης στις χώρες αυτές, πλαισιωμένες με θεραπείες-σοκ του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας και υπερεκμετάλλευση των εργατικών χεριών από τις ευρωπαϊκές πολυεθνικές, κατέστρεψαν τον κοινωνικό ιστό, τα δίκτυα κοινωνικής προστασίας και γενικότερα την οικονομική και κοινωνική δομή τους. Ενδεικτικά, η πιο προηγμένη απ' τις χώρες της Κεντροανατολικής  Ευρώπης, η Σλοβενία μόλις το 2002 έφτασε να έχει το ΑΕΠ που είχε το 1990, ενώ οι υπόλοιπες θα χρειαστούν χρόνια ή και δεκαετίες για να φτάσουν το αντίστοιχο ΑΕΠ του ΄90. Αυτό που απαιτούν τώρα απ' τις χώρες αυτές, είναι να προχωρήσουν τις λεγόμενες ''διαρθρωτικές αλλαγές'' για να είναι έτοιμες το 2004 (το ίδιο ισχύει και για τις υποψήφιες Βουλγαρία και Ρουμανία), πράγμα που σημαίνει ιδιωτικοποιήσεις, κλείσιμο παραδοσιακών τομέων, παραπέρα φιλελευθεροποίηση της οικονομίας και της αγοράς εργασίας και τελικά καταστροφή του ό,τι έχει μείνει σαν δίκτυο κοινωνικής προστασίας και πρόνοιας. Θα πρέπει να περιμένουμε νέα σοκ, νέα κύματα νεόπτωχων, ανέργων, μεγαλύτερη εκμετάλλευση. 75 εκ λοιπόν καταναλωτών, που όμως σαν εργαζόμενοι θα είναι τελευταίας κατηγορίας όσον αφορά στη σταθερότητα, τους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας τους, όταν υπάρχει και αυτή.

β) Το πάγωμα των δαπανών της ΚΑΠ και των κονδυλίων για τα διαρθρωτικά ταμεία απ' τη μια και απ' την άλλη η κουτσουρεμένη επιδότηση προς τους αγρότες των 10 νέων χωρών-μελών, σε συνδυασμό με την εξαφάνιση της στήριξης που εκλάμβαναν απ' τις χώρες τους, σίγουρα θα δημιουργήσει εντάσεις και θα φέρει τον αγροτικό τομέα, όπως και στις χώρες των ''15'' σε δυσάρεστη θέση, κύρια όμως στα νέα μέλη.

γ) Όσον αφορά στα πολιτικά δικαιώματα, θα πούμε τα εξής: Και στην Ευρώπη των  ''15'', αλλά και σ' αυτήν των ''25'', όλο και λιγότερο θα δίνεται στο λαό η ευκαιρία να καθορίζει τις εξελίξεις, εκτός και αν το απαιτεί δυναμικά. Στη Συντακτική Επιτροπή με πρόεδρο τον Ζισκάρ Ντ' Εστέν, με στόχο τη δημιουργία ενός κοινού συντάγματος στο τέλος του 2003, που θα καθορίζει βασικά δικαιώματα και υποχρεώσεις των κατοίκων της Ε.Ε., οι λαοί δε θα έχουν ούτε κατά το ελάχιστο λόγο. Πέρα απ' τα τυπικά όμως, η Ε.Ε. περικλείεται όλο και περισσότερο από ένα ''δημοκρατικό'' μανδύα, που στο εσωτερικό του αναπτύσσεται μια μορφή κοινοβουλευτικού ολοκληρωτισμού. Απέναντι στις επιχειρήσεις, το κεφάλαιο, δίνεται η μεγαλύτερη ελευθερία, ενώ απέναντι στους εργαζόμενους η αστυνομική βία, η απαγόρευση ως παράνομες των απεργιών, οι τρομονόμοι, το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, η ενίσχυση κατασταλτικών μηχανισμών με το πρόσχημα της τρομοκρατίας, η απαγόρευση ελεύθερης μετακίνησης στο εσωτερικό της Ε.Ε. για διαδηλωτές και αγωνιστές, η κατάργηση του ασύλου για τους πρόσφυγες, οι απελάσεις. Ακόμα, όπως είπαμε, η απαγόρευση της ελεύθερης μετακίνησης μέχρι το 2011, για τους εργαζόμενους των ''10'' προς τις χώρες των ''15''.

δ) Το βάθεμα της οικονομικής κρίσης παγκόσμια και συγκεκριμένα στην Ευρώπη, που φαίνεται να συνεχίζεται και λόγω του πολέμου στο Ιράκ, με τις συνεχείς αναθεωρήσεις των ρυθμών ανάπτυξης προς τα κάτω (το 2002 γύρω στο 0,6% για την Ε.Ε. των ''15''), κάνει να μεγαλώνουν οι φωνές των τεχνοκρατών για την αντιμετώπιση των ''διαρθρωτικών προβλημάτων'' της Ε.Ε. Αντιμετώπιση που, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή επιτροπή των Βρυξελλών, πρέπει να έχει στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας της Ε.Ε. απέναντι στην αμερικανική. Γι' αυτό στο νέο Σύμφωνο Σταθερότητας που θα ψηφιστεί, απαιτείται η υιοθέτηση του αμερικανικού μοντέλου, δηλ. της αναίρεσης της σταθερής εργασίας και η επέκταση της ελαστικής απασχόλησης. Οι ιδιωτικοποιήσεις και η συρρίκνωση του κράτους πρόνοιας και του δημόσιου τομέα που ''απορροφά τεράστιους πόρους και προκαλεί ελλείμματα''. Η αμερικανοποίηση -δηλ. η διάλυση της κοινωνικής ασφάλισης, η εμπορευματοποίηση της δημόσιας υγείας και παιδείας και η καθήλωση των μισθών στο νέο Σύμφωνο Σταθερότητας- ο στόχος της μείωσης του χρέους  θα έχει την ίδια βαρύτητα με αυτή των ελλειμμάτων, που σημαίνει νέα απαίτηση για πάγωμα μισθών και κοινωνικών δαπανών.

Απ' την άλλη, αύξηση των στρατιωτικών δαπανών για νέες πολεμικές επιχειρήσεις , όπως συμφωνήθηκε στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Πράγα.

Η στάση μας απέναντι στη Διεύρυνση...

Γενικά η Ε.Ε. των "25" θα είναι η "ίδια" με την Ε.Ε. των "15". Μια Ευρώπη των καπιταλιστών, των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, του πολέμου, του ρατσισμού και της καταστολής. Επομένως οι εργαζόμενοι, τα φτωχά λαϊκά στρώματα και η νεολαία δεν έχουν να περιμένουν τίποτα από αυτή την Ένωση των καπιταλιστών, πόσο μάλλον που η Διεύρυνση σίγουρα θα χειροτερεύσει την κατάστασή μας. Ιδιαίτερα όμως θα θιγούν οι εργαζόμενοι και οι αγρότες των χωρών της Αν. Ευρώπης.

Επομένως δεν υπάρχει τίποτα που να μας κάνει ν' αλλάξουμε τη στάση μας απέναντι στη διεύρυνση ή στην Ε.Ε. των "25", γιατί δεν αλλάζει ο χαρακτήρας της. Ίσα-ίσα ισχύει το αντίθετο, με την διεύρυνση ενισχύονται ακόμη περισσότερο τα καπιταλιστικά, αντιδραστικά και αυταρχικά χαρακτηριστικά της Ε.Ε. Αυτό με παρρησία πρέπει να το πούμε στους εργαζομένους της Αν. Ευρώπης που ενδεχόμενα "βλέπουν" την είσοδό των χωρών τους με καλό μάτι, αν και είναι αλήθεια ότι οι τάσεις ενάντια στην ένταξη ενισχύονται ραγδαία.

Ωστόσο οι εργαζόμενοι των "15" δεν πρέπει ούτε να ενθαρρύνουν την Ένταξη, ούτε να πουν "όχι" στη Διεύρυνση. Δεν μπορούν οι εργαζόμενοι των "15" στα μάτια των συναδέλφων τους της Αν. Ευρώπης, μέλη της "πλούσιας Ευρώπης", ν' αρνηθούν την Ένταξη των χωρών αυτών, όχι γιατί δεν είναι σωστό από μια γενική άποψη, αλλά γιατί θα δημιουργούσε παρεξηγήσεις και εύκολα θα μπορούσε να ταυτιστεί με ρατσιστικές, εθνικιστικές και ακροδεξιές αντιλήψεις. Εμείς πρέπει να τους πούμε τη θέση μας, αλλά η επιλογή "μέσα ή έξω από την Ε.Ε." ανήκει στους λαούς της Αν. Ευρώπης.

Ευκαιρία και ανάγκη για ενοποίηση της αντίστασης

Απ' την άλλη μεριά ανοίγεται η δυνατότητα για την ενοποίηση του ευρωπαϊκού εργατικού κινήματος και συνολικά των κινημάτων, που αγωνίζονται ενάντια στο νεοφιλελευθερισμό, τον πόλεμο, το ρατσισμό. Η ίδρυση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ στη Φλωρεντία το Νοέμβρη, είναι μια σημαντικότατη εξέλιξη, που μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά σ' αυτή την προοπτική ενοποίησης. Να μεταφέρει εμπειρίες, να βοηθήσει την ανάπτυξη του κινήματος στις χώρες της Κεντροανατολικής Ευρώπης, να προτάξει την ανάγκη για κοινούς ευρωπαϊκούς αγώνες, να προβάλει ένα κοινό πλαίσιο αιτημάτων σ' όλη την Ευρώπη, να προβάλει το όραμα μιας άλλης Ευρώπης, μιας σοσιαλιστικής Ευρώπης. Αυτή η προσπάθεια που ήδη σ' ορισμένες χώρες της Δυτικής Ευρώπης (Ιταλία, Γαλλία, Αγγλία) δημιουργεί ένα φως στο θολό τοπίο, πρέπει να επεκταθεί.

Σ' αυτή την προοπτική έχουμε πολλά να κάνουμε και εδώ στην 

Ελλάδα. Η ίδρυση του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού μας γεμίζει ευθύνες, που πρέπει να τις φέρουμε σε πέρας. Κατά το τρέχον εξάμηνο της ελληνικής προεδρίας και μέχρι τον Ιούνη του 2003, οι ευρωπαίοι ηγέτες θα πάρουν μια σειρά μέτρα, που αφορούν όπως ξαναείπαμε την κατάργηση των κατακτήσεών μας. Σε κάθε συνάντηση Κορυφής θα πρέπει να οργανώνουμε την αντίσταση, προβάλλοντας τις δικές μας ανάγκες. Και όπως είπαμε, στις 16 Απρίλη του 2003 στην Αθήνα θα υπογραφεί απ' τους Ευρωπαίους ηγέτες, η συνθήκη ένταξης των νέων χωρών-μελών. Όλοι να είμαστε εκεί. Να αποκαλύψουμε ποια Ευρώπη χτίζουν. Να φωνάξουμε όχι στην Ευρώπη του κεφαλαίου! Όχι στην Ευρώπη της φτώχειας, της ανεργίας και του νεοφιλελευθερισμού! Όχι στην Ευρώπη των τρομονόμων, του πολέμου και του ρατσισμού!

Μια  άλλη Ευρώπη είναι εφικτή και αναγκαία, για τους εργαζόμενους και τη νεολαία της! Μια Ευρώπη της κοινωνικής αλληλεγγύης, της ισότητας και όχι του καπιταλιστικού κέρδους.    

Οργάνωση Κομμουνιστών Διεθνιστών Ελλάδας